W naszej świątyni, nad głównym ołtarzem umieszczony jest obraz Matki Bożej Miłosierdzia. Kult tego Obrazu ma wielkie znaczenie w naszej archidiecezji i posiada długą historię.

Wilno

Szukając źródeł kultu Matki Miłosierdzia, trzeba nam powędrować do Wilna. To tam w XVII wieku na bramie obronnej, zwanej Miednicką albo Krewską, później Ostrą, zawieszono ówczesnym zwyczajem obraz Matki Bożej.  Wizerunek Madonny o wymiarach 200×165 cm został namalowany na ośmiu deskach dębowych pokrytych cienkim gruntem kredowym. Powstał prawdopodobnie w Wilnie w latach 1620 – 1630, ale autora nie znamy. Przedstawia pochyloną Madonnę bez Dzieciątka, o smutnym obliczu, z lekko pochyloną głową i rękami skrzyżowanymi na piersiach.

W 1626 r. przy Ostrej Bramie założyli klasztor ojcowie karmelici. W samej bramie zbudowali niewielką kaplicę, w której umieścili obraz. W 1671 r. odbyło się uroczyste poświecenie obrazu Matki Bożej przez biskupa wileńskiego.

W tym też mniej więcej czasie wizerunek został zasłonięty srebrną, złoconą sukienką. Charakterystycznym elementem obrazu jest wotum w kształcie dużego półksiężyca z wygrawerowanym napisem „Dzięki Tobie składam Matko Boska za wysłuchanie próśb moich i proszę Cię Matko Miłosierdzia zachowaj mnie w łasce”. Umieszczono je w dolnej części obrazu w 1849 r. Głowę Matki Bożej zdobią dwie korony ze złoconego srebra, nałożone jedna na drugą. Pierwsza, barokowa – dla Królowej Niebios – pochodzi z końca XVII w., w XIX w. została ozdobiona klejnotami ofiarowanymi jako wota. Druga, rokokowa – dla Królowej Polski – z połowy XVIII w. jest podtrzymywana przez dwa aniołki i ozdobiona sztucznymi kamieniami.

Dekretem papieskim z 1927 r. obraz Madonny Ostrobramskiej, któremu nadano nazwę obrazu Matki Bożej Miłosierdzia, został ukoronowany koronami papieskimi. Złote korony nałożył nuncjusz papieski. W uroczystościach uczestniczyli: Prymas Polski arcybiskup August Hlond, wielu biskupów i najwyższych dostojników świeckich, wśród nich Marszałek Józef Piłsudski i Prezydent Ignacy Mościcki.

Podczas II wojny światowej Cudowny Obraz – decyzją arcybiskupa metropolity Romualda Jabrzykowskiego – pozostał w Wilnie. Po zakończeniu wojny Wilno znalazło się w granicach ZSRR. Wiele kościołów pozamykano, ale Ostra Brama pozostała otwarta.

Białystok

Arcybiskup R. Jałbrzykowski, zmuszony do wyjazdu z Wilna, osiedlił się w Białymstoku i stąd kierował swoją – Wileńską – Archidiecezją. To on przeniósł kult Matki Bożej Miłosierdzia do Białegostoku. W 1945 r. zapoczątkował nowennę opieki Matki Boskiej Ostrobramskiej.

W 1971 r. odbyły się w Białymstoku uroczystości 300-lecia kultu Matki Boskiej Ostrobramskiej.

Z okazji 50-lecia koronacji Obrazu Matki Miłosierdzia w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, który pełnił rolę prokatedry, w specjalnej kaplicy, umieszczono wierną kopię Obrazu namalowaną w 1927 r. przez wileńską malarkę Łucję Bałzukiewicz.  Poświęcenia Obrazu i kaplicy dokonał w dniu 27 listopada 1977 r. kardynał Karol Wojtyła.

Od tego czasu nastąpił rozkwit kultu Matki Miłosierdzia w Białymstoku. Arcybiskup metropolita białostocki Edward Kisiel obrał Matkę Miłosierdzia za patronkę arcybiskupstwa, a także wystąpił do Stolicy Apostolskiej z prośbą o koronację Obrazu z katedry. Poświęcenia koron dokonał Jan Paweł II w dniu 12 marca 1996 r. Koronacja Obrazu Matki Miłosierdzia miała miejsce przed katedrą 5 czerwca 1996 r. Koronatorami byli: kardynał metropolita krakowski Franciszek Macharski, kardynał metropolita wrocławski Henryk Gulbinowicz, arcybiskup metropolita wileński Audrys Baczkis oraz arcybiskup metropolita białostocki Stanisław Szymecki.

Wasilków

Proboszcz wasilkowski i budowniczy naszego kościoła ks. Wacław Rabczyński umieścił na centralnej ścianie świątyni obraz Matki Miłosierdzia.  Kościół został konsekrowany 26 XII 1966 r. pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego, ale królowała w nim Matka Boża Ostrobramska. 24 czerwca 1983 r. arcybiskup Edward Kisiel dokonał podziału parafii wasilkowskiej. Przy „nowym” kościele powstała parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia, czyli Ostrobramskiej. Zmianie uległ też tytuł świątyni.

27 stycznia 1995 r. arcybiskup Stanisław Szymecki przekazał naszej parafii Obraz Matki Miłosierdzia, który ozdabiał papieski ołtarz w czasie wizyty Jana Pawła II w Białymstoku w dniu 5 VI 1991 r. Ten wizerunek przedstawia Matkę Boską bez srebrnej sukienki i koron.  Ks. proboszcz Ryszard Kotkowicz umieścił ten wizerunek na ścianie głównej, a poprzedni przeniósł do Kaplicy Maryjnej.